Sinds de officiële start van Investors in People in Nederland in 2000 zijn ruim 200 IiP-adviseurs opgeleid. Zij ondersteunen organisaties in hun streven naar ‘better people, better business’. De IiP-adviseur en de Internal Facilitator (IF) van de organisatie zijn daarvoor permanent op zoek naar geschikt instrumentarium. De IiP-standaard beschrijft immers wel de gewenste eindsituatie, maar veel minder de weg hiernaar toe en nog minder de middelen die daar bij gebruikt kunnen worden. Het ‘instrumentenkoffertje’ van de IiP-adviseur en de IF is dus nog lang niet gevuld. In dit artikel wordt een eerste aanzet voor een instrumentarium gegeven.

Het is noodzakelijk om het IiP-instrumentarium binnen Nederland verder uit te bouwen en te verbeteren. Maar hierbij geldt direct een beperking: goede instrumenten zijn weliswaar noodzakelijk voor adviseur en organisatie maar kunnen de noodzakelijke kennis en het inzicht over de daaronder liggende IiP-ideeën niet vervangen. De valkuil voor organisaties én adviseurs is dat iedereen met deze instrumenten aan de slag kan gaan, waarmee het lijkt dat een IiP-proces op gang wordt gebracht.

René Margritte gaf zijn schilderijenserie de ondertitel mee: “Ceci n’est pas une pipe.” Het beeld van de pijp is niet de pijp zelf. Op dezelfde manier is een afbeelding van een structuur van de organisatie, niet de organisatie zelf. Iedereen weet dat. Wanneer we veranderingsprocessen aanpakken, gaat het niet om de plannen, de beschrijvingen en de diagnoses. Toch is het vaak de valkuil: als we iets veranderen dan zijn het meestal die structuren, systemen en processen. En instrumenten die juist gemaakt  zijn om verandering te  ondersteunen gaan een eigen leven leiden en worden opgewaardeerd. Dus voordat u verder gaat met dit artikel, willen wij vooral benadrukken “planning is not making plans, but changing minds”. Instrumenten bewerkstelligen verandering niet, dat doet u zelf.

Het succes van Investors in People hangt af van echte commitment van topmanagement, lijnmanagement en medewerkers. Of zoals onlangs een organisatie opmerkte, het lukt alleen als IiP “in de genen zit”.

Fasen IiP-traject

Investors in People is een continue proces. Er worden drie instrumenten beschreven aan de hand van een IiP-traject dat voor de eerste keer wordt uitgevoerd. Het traject, zoals hieronder in een tijdslijn weergegeven, kent de volgende uitvoeringsfasen:

Bewustwordingsfase

In deze fase vindt de kennismaking plaats met IiP. Door middel van het lezen van informatie en het volgen van bijeenkomsten en workshops ontstaat bij het management gevoel voor IiP. Daarna staat het aangaan van commitment voor IiP voorop. Dan wordt duidelijk wat IiP betekent voor de organisatie en of zij echt een Investor wil worden. Naar aanleiding hiervan besluit de organisatie om wel of niet verder te gaan met IiP.

Commitmentfase

Wanneer de organisatie besluit verder te gaan met IiP, vindt een nulmeting plaats. Doel hiervan is dat de organisatie inzicht krijgt in de mate waarin ze voldoet aan de IiP-standaard. Door middel van enquêtes en interviews wordt een dwarsdoorsnede van de organisatie “op de foto gezet”.

Planningsfase

In deze fase schrijft de organisatie een actieplan met operationele en resultaatgerichte acties.

Actiefase

Met het uitvoeren van het actieplan overbrugt de organisatie het verschil tussen de huidige situatie (‘de foto’) en de gewenste situatie (de IiP-standaard). Er ontstaat samenhang in de organisatieprocessen en de organisatie maakt resultaten zichtbaar.

Evaluatiefase

Dit is de fase van terugkijken: Zijn de juiste acties ondernomen? Zijn deze in samenhang met elkaar en bereiken alle acties ook echte resultaten? De organisatie voert in deze fase zelf een interne audit uit of laat dit doen door een IiP-adviseur. Daarna voert een Certificerende Instelling een Initial Assessment uit.

Figuur 1 geeft de schematische weergave van een Iip-traject. In elke fase staan instrumenten opgenomen die voor het uitvoeren van die fase gebruikt worden.

                                                          Figuur 1: Tijdslijn continu proces

In dit artikel beschrijven we de volgende instrumenten:

         1. Instrument voor zelfevaluatie (Bewustwordingsfase)

         2. Format voor analyse en presentatie van de diagnoseresultaten (Commitmentfase)

         3. Richtlijnen voor monitoring uitvoering actieplan (Actiefase)